Cây gai còn gọi là Gai tuyết,trữ ma, tầm ma, tầm gai, cây gai bánh. Tên khoa học Boehmeria nivea (L) Gaud,  thuộc ) họ cây ngứa –  Ulticacea ( Phạm Hoàng Hộ) Đây là cây mà dân gian vẫn dùng lá làm bánh gai ăn và sợi để dệt làm lưới đánh cá. Cây này thường mọc hoang. Có...

Bài viết cùng chủ đề

  • Cây ráy gai chữa ho do hen suyễn
  • Cây đinh lăng làm thuốc
  • Hướng dẫn cách trồng cây Dừa dứa
  • Giống Đu đủ lùn cao sản
  • Quả bòn bon
  • Cây gai còn gọi là Gai tuyết,trữ ma, tầm ma, tầm gai, cây gai bánh. Tên khoa học Boehmeria nivea (L) Gaud,  thuộc ) họ cây ngứa –  Ulticacea ( Phạm Hoàng Hộ)

    Đây là cây mà dân gian vẫn dùng lá làm bánh gai ăn và sợi để dệt làm lưới đánh cá. Cây này thường mọc hoang. Có thể trồng bằng gốc hay giâm cành vào mùa xuân. Cây sống lâu năm, có thể cao tới 1,5 – 2m. Lá lớn, mọc so le, hình tim, dài 7 – 15cm, rộng 4 – 8cm, mép có răng cưa, đáy lá hình tim hay hơi tròn, mặt dưới trắng vì có nhiều lông trắng, mặt trên có màu lục sẫm, ráp, có 3 gân từ cuống phát ra.

    cây gaicây gai

    1.Bộ phận sử dụng

    1.1 Lá và rễ cây gai

    Lá bánh gai thu hái vào mùa hè, phơi khô, tán bột để làm bánh. Thân cây có sợi dừng để dệt bao bố.

    2.2 Rễ cây gai

    Rễ cây gai hay trữ ma cănRễ cây gai hay trữ ma căn

    Rễ được gọi là trữ ma căn, hái vào bất cứ mùa nào, nhưng tốt nhất là vào thu đông. Hái về rửa sạch đất phơi hay sấy khô. Rễ có vị đắng, tính hơi hàn, quy kinh tâm, thận. Tác dụng thanh nhiệt giải độc, tán ứ, thông lâm, an thai. Dùng trong các trường hợp đơn độc, sang lở, đái buốt, đái rắt, phụ nữ có thai đau bụng, ra huyết, xích bạch đới, viêm cổ tử cung. Liều dùng 10 – 20g.

    Trong 100g cây gai có chứa: nước, protein 85,3g,  chất béo 0,5g, carbohydrates  5,4g, chất xơ 3,1g, tro 2g, vitamin A (beta caroten) 1,15mg, B1 (thiamine) 0,2mg, 0,39mg vitamin B5, 0,3mg pyridoxine, 0,1mg folic acid, 30mcg vitamin C, 333mg vitamin E, 0,8mg vitamin K, 498,6mcg biotin, 0,5mcg choline, 17,4mg kali, 334mg canxi, 481mg magiê, 57mg sodium, 80mg photpho, 71mg chlorine, 150mg sắt, 1,64mg mangan, 779mg đồng, 76mcg selenium, 0,3mg  kẽm…

    2. Công dụng chữa bệnh của cây gai

    Cây gai có vị ngọt đắng, tính mát, đi vào hai kinh tâm, thận; thường dùng để trị các bệnh đường tiểu như: bí tiểu, tiểu đục, tiểu ra máu, còn dùng để cầm máu và trị động thai.

    2.1 Cầm máu: 

    Trong dân gian, khi muốn cầm máu vết thương, người ta rửa sạch lá, giã nát, đắp vào, thấy có tác dụng cầm máu tốt. Trong y lý của Đông y, máu màu đỏ thuộc hỏa, lá gai khi giã nát có màu đen – tương ứng với hành thủy. Trong ngũ hành, thủy khắc hỏa cho nên lá gai có thể cầm được máu. Theo dược lý hiện đại, lá gai có chlorogenic acid, flavonoid rhoifolin, apogenin. Chlorogenic acid thủy phân cho acid cefeitannic và quinic; do đó lá bánh gai có tính cầm máu.

    2.2 Chống oxy hóa:

    Chlorogenic acid có tính chống oxy hóa mạnh gấp 10 lần vitamin E. Nó phong tỏa nhóm “tự do”, ngăn chặn sự oxy hóa lipoprotein LDL, là khởi điểm của xơ động mạch để dẫn tới cao huyết áp và nhồi máu cơ tim. Cũng như vitamin E, nên dùng chlorogenic acid (lá gai) trước khi LDL bị oxy hóa. Lá gai có các flavonoid khác như rhoifolin và apigenin. Các flavonoid này có tính chống oxy hóa yếu.

    2.3 An thai:

    Rễ cây gai mới hái hoặc phơi khô 30g sắc với 600ml nước, cô làm 200ml, chia làm 3 lần uống trong ngày. Chỉ 1 – 2 ngày là có kết quả, không nên kéo dài.

    -Tư âm thanh nhiệt, dưỡng huyết an thai: trữ ma căn 30g (nếu tươi dùng 60 – 90g), sinh địa 30g, gạo nếp 100 – 150g; sắc sinh địa và trữ ma căn lấy nước cốt rồi ninh với gạo nếp thành cháo, chế thêm gia vị, chia ăn vài lần trong ngày.

    -Dưỡng huyết an thai: trữ ma căn tươi 50g, hồng táo 10 quả, gạo nếp 100g; sắc trữ ma căn lấy nước nấu với gạo và hồng táo thành cháo, chế thêm gia vị, chia ăn vài lần trong ngày.

    -Trị động thai: rễ gai mới lấy hoặc đã phơi khô 30g, sắc với 600ml nước, còn 200ml, chia 2 lần uống trong ngày. Uống 1 – 2 ngày sẽ đỡ.

    -Trị phụ nữ có thai ra huyết dọa sảy, có thai bị đau bụng: rễ gai tươi 4 phần, tía tô 1 phần, lá ngải cứu 1 phần (mỗi phần 12g), sắc với nước uống trong ngày.

    -Trị có thai bị đau bụng, động thai: rễ gai 2 phần, cành tía tô 2 phần (mỗi phần 4g), băm nhỏ, phơi khô sắc với 400ml nước, cỡ còn 100ml uống hết 1 lần trong ngày. Nếu có rỉ máu thì cho thêm 10g lá huyết dụ.

    2.4 Lợi tiểu:

    Rễ và lá trung bình 10 – 30g sắc với nước uống.

    Theo sách Nam dược thần hiệu (Tuệ Tĩnh): kết hợp rễ gai, hoa mã đề và hành; sắc nước uống trị tiểu buốt, tiểu rắt, sạn thận.

    2.5 Trị sa tử cung:

    Rễ gai khô 30g sắc với 600ml nước, uống nhiều lần trong ngày. Uống liền 3 – 4 ngày.

    2.6 Trị đại, tiểu tiện ra máu:

    Lấy 15 – 20g lá gai sắc nước uống trong ngày.

    Trị tiểu nước trắng đục như nước vo gạo: rễ gai 30g, rau dừa nước và thổ phục linh (mỗi thứ 20g), đinh lăng, trinh nữ và thương nhĩ tử (mỗi thứ 16g). Nấu với 1.000ml nước, cô lại còn 1/4 (250ml), chia 2 lần uống trong ngày.

    Trị phong thấp đau nhức các khớp: rễ cây tầm gai (trữ ma căn), 50g, ngâm với 1 lít rượu 1 tuần. Sau đó, mỗi ngày uống 2 lần, mỗi lần 10ml.

    2.7 Trị tay chân tê mỏi:

    Rễ cây gai 15 – 20g, sắc uống.

    Làm mụn nhọt bớt mưng mủ, giảm sưng đau: rễ gai và rễ vông vang (2 thứ bằng nhau) giã nát đắp lên mụn nhọt. Đắp 1 – 2 ngày.

    2.8 Cầm máu vết thương:

    Lá gai tươi rửa sạch, giã nát đắp vào vết thương, băng lại.

    2.9 Ngăn ngừa rụng tóc:

     Chiết xuất từ rễ có nhiều chất sắt, được dùng để ngăn ngừa rụng tóc.

    Chú ý:

    Cây gai có thể được coi là một loại rau, vì nó có nhiều vitamin (A, C, B2, B5, B9 và K, kẽm và đồng) cùng nhiều khoáng chất…

    Khi được luộc chín, cây gai không còn gây ngứa nữa (gai đã mềm, không còn acid) và nước rau khá ngon (mùi hơi giống canh rau dền).

    Bánh gai để lâu được là nhờ chlorogenic có tính chống nấm và vi khuẩn. Thị trường có bánh gai giả (nhuộm nâu) chỉ để vài ngày là mốc do không có lá gai (thiếu chlorogenic).

    Không phải bệnh thực nhiệt không dùng.

     Lương y HOÀNG DUY TÂN

    Bài viết liên quan
      Ngắm vẻ đẹp ngây ngất của họ nhà Lan Orchidaceae-P1

      Hoa lan đẹp! điều đó không một ai trong tín đồ yêu hoa bàn cãi. Tình cờ lang thang vào trang vietnamplants.blogst.com, vẻ đẹp ngây ngất của họ nhà Lan Orchidaceae, chao ôi không sao rời mắt nổi . Cả nhà ơi, xem ké vẻ đẹp ngây ngất của họ nhà Lan Orchidaceae qua hình ảnh thôi. Theo tác giả, Các loài hoa Lan có ở Việt nam theo sách Cây cỏ VN (năm 1999) đã hơn 800 loài chưa kể đến các loài Lan lai... . .

      Ngắm vẻ đẹp ngây ngất của họ nhà Lan Orchidaceae-P2

      Ngắm vẻ đẹp ngây ngất của họ nhà Lan Orchidaceae-P2 1. Epipactis atromarginata Seidenfaden : Lan bông dầy vàng 2. Eulophia graminea Lindl. : Luân lan hoà bản, Luân lan cỏ 3. Habenaria khasiana Hook. f. : Lan Kiến cò cỏ  4. Oberonia emarginata Lomg & Prantl : Lan Móng rùa lõm, Lan La dơn mép 5. Oncidium sp. : Lan Vũ nữ Các loài Oncidium đều là Lan ngoại nhập, hiện nay có rất... . .

      Cây Bao báp-hình ảnh trường tồn cho Phi Châu

      Những thân cây Bao báp to lớn trên nền trời xanh thẫm là hình ảnh của sự trường tồn cho Phi Châu hoang dã. cây bao báp với những tấm thân chắc nịch, vươn thẳng lên bầu trời không một gợn mây. Ảnh: triggerpit Tại bất cứ đâu trên mảnh đất Châu Phi, trên những con đường cuộn đỏ bụi đất, trong các làng mạc, trong những khu rừng rộng lớn hay hoang mạc xa xôi không một bóng người, cũng... . . .

      Cảm nhận của người yêu hoa kiểng với môi trường đô thị

      Bắt đầu chơi kiểng vào những năm 90, gia đình tui sống bằng nghề nông nên phân thuốc trong kho đủ loại, thoải mái vừa rải, vừa xịt, “phòng bệnh hơn trị bệnh”!. Dưới quê đất rộng người thưa, kiểng vật mỗi xã thưa thớt vài người chơi, sân bãi cũng không nhiều cây. Sự giao lưu, dịch chuyển cây kiểng giữa các vùng miền rất hiếm nên dịch bệnh, sâu rầy cũng ít. Ảnh minh... . .

      Cách trồng chậu cây nhỏ xinh từ hạt thanh long

      Từ những vật dụng nhỏ xinh như tách trà, lọ gốm, chén thủy tinh…cùng với đất trồng cây, sỏi trang trí, hạt thanh long..Taymay sẽ hướng dẫn chúng ta cách trồng chậu cây từ hạt thanh long, sản phẩm hoàn chỉnh là sẽ là vật trang trí, quà tặng vô cùng đáng yêu đấy. Xem nhé! Quà tặng đáng yêu nè! 1.Nguyên liệu – Thanh long – Tách trà – Đất trồng cây, sỏi... . .

      Nghệ thuật kinh doanh trái táo sáng tạo ở Đức

      Ở Đức hiện đang là mùa thu hoạch táo. Các nhà vườn đều rất bận rộn với việc hái trái và tìm thị trường tiêu thụ. Vùng đất nông nghiệp Altes Land gần thành phố Hamburg, nổi tiếng với khoảng 700 vườn cây ăn trái, chủ yếu trồng táo. Vì số lượng nhà vườn nhiều như thế, nên nông dân địa phương đã nghĩ ra những chiến thuật kinh doanh nhằm đạt lợi nhuận cao. Cách đây 30 năm, ông... . . . .

      Quả ổi chín nhiều vitamin C hơn cả cam

      Theo Đông y, quả ổi còn xanh có vị ngọt, chát, tính bình, có tác dụng kiện vị, cố tràng, thu liễm, thường được dùng trong các trường hợp tiêu chảy, kiết lỵ, xuất huyết, viêm nhiễm đường tiêu hoá. Trong ổi có chứa nhiều lycopene là một chất chống oxy hoá giúp phòng ngừa ung thư tuyến tiền liệt… Quả ổi chín vị ngọt, tính ấm, có tác dụng bổ dưỡng, kiện tỳ, trợ tiêu hoá,... . .

      Quả chanh dây thật tuyệt vời!

      Chanh dây (thuộc họ lạc tiên – Passifloraceae), tên tiếng Anh là “passion fruit” (có nghĩa: quả nồng nàn), mọc nhiều ở các vùng nhiệt đới, được ưa thích không chỉ vì hương thơm nồng nàn quyến rũ mà còn vì lợi ích cho sức khỏe của nó. Người ta đã chứng minh trong chanh dây có đầy đủ nguồn vitamin A và C, sắt, kali và các thành phần dinh dưỡng khác cũng như các hoạt chất sinh học có... . . .

      Trồng đu đủ áp dụng quy trình phun chế phẩm EM

      Sở KH-CN Vĩnh Phúc và Khoa Nông học, Trường ĐH Nông nghiệp Hà Nội vừa nghiên cứu thành công và khuyến cáo nông dân trồng đu đủ áp dụng quy trình phun chế phẩm vi sinh vật hữu hiệu EM nhằm làm tăng năng suất, chất lượng quả. Phun chế phẩm EM cho cây đu đủ định kỳ 2 tuần/lần ngay sau trồng 1 tháng cho tới trước khi thu hoạch quả 1 tháng sẽ làm tăng năng suất, chất lượng quả, đặc... . .

      Trồng cỏ đậu phộng giúp che phủ đất vườn

      Cỏ đậu phộng hay còn gọi là lạc dại, cỏ đậu, lạc tiên, cỏ đậu phọng, đậu phộng kiểng với tên khoa học là Arachis pintoi thuộc cây họ Đậu Fabaceae, cỏ đậu phộng có xuất xứ từ Nam Mỹ, du nhập vào Việt Nam qua một số dự án hệ thống canh tác. Lạc dại tồn tại ngoài thiên nhiên như hàng trăm loài cỏ dại khác.   cỏ đậu phộng Cỏ đậu phộng là cây cỏ họ đậu có khả năng... . . . . . . .